De vele gezichten van virtualisatie

Praktische toepassingen van een buzzword

21 juli 2006 | Redactie Smart Business Strategies Virtualisatie wordt regelmatig genoemd als een van de belangrijkste componenten voor de volgende generatie datacenters. Maar virtualisatie wordt ook in totaal andere contexten geprezen, bijvoorbeeld als (beter) alternatief voor de Apple Bootcamp. Zoals vaker met buzzwords dekt ook deze - virtuele - vlag vele ladingen.

Om te beginnen met het slechte nieuws: eigenlijk bestaat het woord 'virtualisatie' niet. Tenminste niet als we Van Dale of het Groene Boekje mogen geloven. Wel vinden we voor 'virtueel' onder meer de volgende verklaring: 'slechts schijnbaar bestaand'.

Toegepast op de ICT-sector wordt met virtualisatie meestal verwezen naar een techniek om de fysieke complexiteit voor de gebruiker te verbergen achter een 'virtuele' laag. Deze virtuele laag zorgt er bijvoorbeeld voor dat het voor de gebruiker lijkt alsof alle objecten of bestanden op één centrale plaats terug te vinden zijn, en niet op tientallen verschillende, vaak ver van elkaar verwijderde, systemen zoals in de realiteit het geval is.

Virtualisatie is mogelijk op verschillende niveau's: in het netwerk, in opslag, bij servers, enzovoort. Wij zullen deze niveau's kort bespreken.

Netwerk
Een netwerk kan worden opgesplitst in verschillende kleinere netwerken. Zo kan via internet een Virtual Private Network worden opgezet. Er wordt niet hardwarematig een nieuw netwerk gecreërd, maar softwarematig (virtueel) een beveiligde verbinding gemaakt via het publieke internet.

Binnen bedrijven kan dit ook; men kan het netwerk opsplitsen in los van elkaar opererende subnetwerken. Dit maakt het mogelijk om bijvoorbeeld bedrijfskritieke toepassingen over een grotere bandbreedte te sturen die slechts voor een beperkt aantal gebruikers beschikbaar is, zodat de toegang tot deze toepassing zelden of nooit snelheidsproblemen ondervindt.

Opslag
Opslagvirtualisatie is wellicht de populairste en bekendste vorm van virtualisatie. SAN (storage area network)-netwerken zijn haast synoniem geworden met opslagvirtualisatie. Door het hele opslagnetwerk aan de systeembeheerder te presenteren als één enkel fysiek systeem waar de gegevens naar believen kunnen worden opgeslagen, verdwijnt een groot deel van de complexiteit voor de beheerder.

Bovendien worden de beschikbare eenheden beter benut, omdat de virtualisatiesoftware een einde maakt aan de beperkingen van de fysieke opslag. Zo kunnen bestanden op verschillende eenheden worden opgeslagen, en voor gebruiker toch gepresenteerd worden alsof ze netjes naast elkaar op hetzelfde systeem staan.