Westerse recyclage wordt Afrikaanse afvalberg

Hulpverlening vermomming voor dumpingpraktijken

25 oktober 2005 | Jamie Biesemans Verouderde elektronische apparatuur een tweede leven geven in Afrika lijkt een nobel idee. In de realiteit worden de meeste oude pc's en gsm's niet gerecycleerd en eindigen ze gewoonweg als toxisch afval. Dat zegt een rapport van het Basel Action Netwerk (BAN), een groep die ageert tegen hightech-afvaldumping in de derde wereld.

"Grote kwantiteiten verouderde computers, televisies, mobiele telefoons en andere elektronische apparatuur die naar Nigeria worden verscheept voor 'hergebruik en reparatie', worden eigenlijk gedumpt in loodsen of verbrand", zegt BAN. "En dat creëert een aanzienlijke aantasting van de gezondheid en het milieu door toxische lekken en rook."

De organisatie schat in het rapport (PDF) dat van de geschatte vijfhonderd containers met te recycleren apparatuur die elke maand naar Nigeria verscheept worden, circa 75 procent als afval eindigt. Elke container bevat ongeveer tachtig pc's.

De computers worden door verschillende firma's en organisaties ingezameld om derdewereldlanden te helpen. Het idee is dat de toestellen die Westerse consumenten niet langer willen, op plaatsen als Nigeria toch nog een nuttig leven kunnen leiden. "Het klinkt als een win-win situatie waarbij het Westen van zijn groeiende e-afvalberg - die watervoorzieningen bedreigt - kwijtraakt en tegelijkertijd diegenen die te arm zijn voor nieuwe apparatuur bevoordeelt", zegt het rapport. "Maar de realiteit is dat deze nieuwe handel niet altruïstisch is, maar gedreven wordt door de enorme winsten die ermee te maken zijn."

De gevolgen van de dumpingpraktijken zijn catastrofaal, zegt BAN. In plaats van de digitale kloof in Afrika te dichten, zorgt de hightech-afval voor nog meer problemen. Behuizingen en printplaten van computers en andere elektronica bevatten immers heel giftige stoffen, zoals zware metalen en dioxines.

Net vanwege de ernstige gevolgen voor mens en natuur is het dumpen van elektronisch afval in de derde wereld verboden. Maar door het afval te vermommen als hulpverlening raken de autoriteiten in het Westen niet gealarmeerd.

Milieuvervuiling is bovendien niet het enige probleem. Steekproeven van BAN wijzen uit dat veel van de gedumpte harde schijven persoonlijke informatie van de oorspronkelijke eigenaars bevatten en dus mogelijk voor fraudedoeleinden inzetbaar zijn. Vooral in Nigeria, dat een reputatie geniet als thuishaven van internetfraudeurs, is die kans groter. BAN ontdekte op gevonden schijven uiteenlopende documenten, gaande van sollicitatiebrieven en personeelsbeoordelingen tot persoonlijke e-mails en documenten van de Wereldbank.

Omdat het aanpakken van de valse recyclagehandel moeilijk is, stelt BAN voor dat overheden strengere verplichtingen invoeren zodat fabrikanten minder vervuilende elektronica ontwerpen. De problematiek is Europa niet vreemd, want vanaf 2006 treedt een nieuwe Europese richtlijn in voege die giftige metalen als lood bant uit elektronische apparatuur. Lees meer artikels over : afval, recyclage, bazel, afrika

bron: ZDNet