Ubuntu-oprichter: "Oud geld domineert patentbeleid"

"Microsoft wordt grootste antipatentlobbyist"

18 mei 2007 | Janneke Scheepers Mark Shuttleworth, president van de Ubuntu Foundation, vindt dat patentbeleidsmakers te veel praten met grote patenthoudende bedrijven. "De conversatie wordt gedomineerd door oud geld; oude rijkdom."

Dat zei hij woensdag tijdens de Eupaco-conferentie, die draaide rond het thema 'Richting een nieuw Europees patentsysteem'. Zowat alle sprekers waren het erover eens dat het huidige patentsysteem anders moet, zéker als het gaat om bescherming van software. Shuttleworth, befaamd IT-goeroe en vroege ruimtetoerist, legde uit waarom hij geen voorstander is van softwarepatenten.

Allereerst wil hij een misverstand uit de weg helpen: patenten zijn níet bedoeld om te zorgen dat bedrijven investeren. Dat doen ze toch wel; de concurrentie dwingt hen daartoe. Het oorspronkelijke doel van patenten was om bedrijven zover te krijgen dat ze technieken openbaar maken, "zodat andere partijen daarop verder konden bouwen. Dat zou de innovatie verder drijven." Immers, wie een patent aanvraagt, moet de betreffende techniek openbaar maken.

Shuttleworth is "sterk voorstander van patenten in het algemeen, maar ze moeten wel voordeel opleveren voor de samenleving". Met andere woorden: het publiek moet echt gebaat zijn bij de openbaring van een bepaalde technologie, in ruil voor het monopolie dat wordt toegekend. En bij software is dat niet het geval. Want zodra dat op de markt komt, kan iedereen het sowieso bestuderen, betoogt Shuttleworth. "Je kunt software niet maken, distribueren en geheimhouden."

Andere tijden, andere regels
Partijen proberen 20e-eeuwse economie toe te passen op 21ste-eeuwse bedrijven, meent de Ubuntu-president. Het is een veelgehoord argument tegen softwarepatenten; dat het oude systeem niet toepasbaar is op een moderne sector waarin technologische ontwikkelingen zo snel gaan. Dat bedrijven en landen als de Verenigde Staten hier toch aan vast willen houden, heeft volgens de Ubuntu-president alles te maken met angst.

En het zijn juist de angstige partijen waarmee beleidsmakers "consequent" praten: de patenthouders die al in het bezit zijn van grote portfolio's. Deze bedrijven zijn volgens Shuttleworth niet meer vooruitstrevend maar defensief, gericht op het beschermen van hun al vergaarde rijkdom. Hij noemde dat "oud geld, oude rijkdom". De conversatie moet meer in balans komen; het publieke belang moet een grotere rol krijgen, stelt hij.

"Kijk voorbij de angst, kijk in de toekomst", luidt het. In die toekomst speelt het delen van kennis een grote rol. Shuttleworth noemt bedrijven en projecten als Google, Wikipedia, eBay en Linux als voorbeeld. Alle zijn gestoeld op een infrastructuur van samenwerking. Mensen dragen content bij en bouwen verder op eerdere bijdragen. "Innovatie is de sleutel, collaboratie is de drijver daarvan."