Tweet

0

Bloggen: een recht van antwoord?

De burgerjournalistiek is al enkele jaren aan een gestage opmars bezig: blogs met bijbehorende foto's, videobeelden en bezoekerscommentaren worden in een handomdraai online gezet. Bloggers beschouwen zichzelf ook steeds vaker als journalisten en worden eveneens beschermd door het bronnengeheim. Juridisch gezien bestaan er nochtans grote verschillen tussen bloggers en journalisten. Maar zijn die nog verantwoord?

Beroepsjournalisten moeten allerlei regels naleven, zijn onderworpen aan een Raad voor Journalistiek en in een aantal gevallen verplicht om betrokkenen te laten reageren vóór publicatie. Daarnaast moeten ze een recht van antwoord publiceren als ze foutieve informatie over iemand hebben geschreven. Volgens het Grondwettelijk Hof zijn journalisten ook persoonlijk aansprakelijk voor hun publicaties, in tegenstelling tot gewone werknemers.

Bloggers zijn echter niet onderworpen aan die regels. Nochtans moeten blogs qua maatschappelijke impact tegenwoordig niet meer onderdoen voor de officiële pers. Een recent voorbeeld is de door een blogger gelanceerde kwakkel over een hartaanval van Steve Jobs, waardoor de aandelenkoers van Apple kelderde. Dichter bij huis zorgde de blog van een Nederlandse studente ervoor dat minister De Crem voor het parlement verantwoording moest afleggen over zijn werkbezoek aan New York.

Maar ook u en ik lopen het gevaar onderwerp te worden van een niet zo vleiend, of zelfs compleet foutief blogbericht. Vergeleken met traditionele berichtgeving is de kans zelfs groter om door een blogger in een negatief daglicht gesteld te worden. De burgerjournalist moet immers geen deontologische codes [beroepsplichten] naleven en wordt niet op de vingers getikt door een 'Raad voor Bloggers'.

Ook het recht van antwoord geldt niet voor hem. Tussen 1999 en 2004 zijn er wel wetgevende initiatieven en aanbevelingen geweest - zelfs op Europees niveau - om het recht van antwoord toe te passen op alle periodieke 'media'. Geen van die voorstellen werd echter in een wet omgezet. Slachtoffers van foutieve blogberichten kunnen dus enkel de gerechtelijke weg bewandelen, met slepende procedures en hoge kosten tot gevolg.

En zelfs die weg is niet evident. In de recente rechtspraak bestaat er namelijk een voorzichtige tendens om ook sommige internetberichtgeving als 'drukpersmisdrijf' te beschouwen. En dat kan enkel door een volksjury bij het Hof van Assisen berecht worden, behalve in geval van racisme.

Bij de totstandkoming van de Grondwet vreesde men immers dat de vrijheid van meningsuiting zou beknot worden als journalistieke misdrijven door een gewone strafrechter zouden worden behandeld. Maar het parket acht drukpersmisdrijven zelden zwaar genoeg om voor het Hof van Assisen te brengen, zodat zij in de praktijk bijna altijd onbestraft blijven.

In een aantal gevallen is dan enkel nog een procedure tot schadevergoeding mogelijk. Maar ook dan zullen veel rechters een blogger minder streng beoordelen dan een beroepsjournalist. De schadevergoedingsprocedure mondt maar al te vaak uit in de toekenning van een symbolische euro.

Vergeleken met traditionele journalisten ondervinden bloggers dus minder hinderpalen bij de uitoefening van hun vrijheid van meningsuiting. Ze hebben wel de voordelen, maar niet de nadelen van het journalistenstatuut. Die situatie moet toch eindelijk eens rechtgetrokken worden.

bron: IT Professional